sobota, 18 11, 2017

Miasta Polski wczoraj i dziś

  Ten dział poświęcony jest galeriom porównującym architekturę miast przedwojennych i dzisiejszych. Prace w większości dotyczą miast poniemieckich, ponieważ to właśnie te miasta w największym stopniu uległy zniszczeniom i dużym zmianom w wyglądzie zabudowy. Mieszkańcy hanzeatyckiego Elbing nie spodziewali się, że radzieckie czołgi i artyleria w styczniu i lutym 1945 będzie równać ich miasto z ziemią przez 24 dni dzień w dzień, Niemcy z Liegnitz nie przypuszczali, że średniowieczna perła Dolnego Śląska, legnickie Stare Miasto, zostanie w maju 1945 spalone kanistrami z benzyną przez pijanych sowietów świętujących zwycięstwo, a mieszczanie z Neisse, zwanej niegdyś Śląskim Rzymem, chodząc codziennie przez Marktplatz obok wspaniałego Jakobkirche nawet nie brali pod uwagę tego, że ich piękne miasto w marcu 1945 całe jak okiem sięgnąć zamieni się w dymiące rumowisko, z którego wszystkie cegły trafią na odbudowę Warszawy.
   Po większości poniemieckich miast nie widać już ich dawnej świetności, w miejscu gotyckich kamienic stoją dziś socjalistyczne kloce; tam, gdzie stały renesansowe ratusze, są dziś miejsca parkingowe, a w miejscu całych kwartałów wspaniałych nowożytnych kamienic rosną dziś chwasty i krzaki, spod których nieśmiało wyjrzą czasem fundamenty dawnych budowli. Niektóre miejscowości przetrwały, ale są to nieliczne przypadki - z dzisiejszych dużych miast bez większych zniszczeń z wojny wyszła tylko Zielona Góra. Wszędzie indziej w centrach wstawiano postmodernistyczne bryły, socjalistyczne kloce i obskurne domy handlowe. Czasem nawet nie zdajemy sobie sprawy, co mogło stać w miejscu piekarni, w której codzień kupujemy chleb - te galerie służą między innymi temu, by sobie to uświadomić. Porównania tworzę od 2014 roku - dotychczas udało mi się je zrobić w miastach:

xD   

  In diesem Abschnitt kann man die Galerien sehen, die die Architektur der ehemaligen und heutigen Städte vergleichen. Die Werke betreffen in erster Linie die ehemaligen deutschen Städte, da diese am meisten zerstört wurden. Die Bewohner des hanseatischen Elbings hatten nicht erwartet, dass die sowjetischen Panzer und Artillerie im Januar und Februar 1945 ihre Stadt von Tag zu Tag mehr zerstören werden; Deutsche aus Liegnitz hielten es nicht für möglich, dass die mittelalterliche Perle Niederschlesiens, Legnitzer Altstadt, in Mai 1945 mit Benzin von betrunkenen, feiernden Sowjets verbrannt werden wird. Stadtbewohner aus Neisse, die früher als das Schlesische Rom bekannt war, konnten sich genauso wenig vorstellen, dass ihre schöne Stadt in März 1945 in einen brennenden Trümmerhaufen verwandelt werden würde. Die Ziegel der zerstörten Gebäude wurden später für den Wiederaufbau von Warschau verwendet.
  Heute ist es schwer den alten Glanz der ehemaligen deutschen Städte zu sehen - oftmals sind statt alter gotischer Altbauten, hässliche sozialistische Wohnblöcke vorzufinden. Statt Renaissance-Rathäuser zu sanieren wurden bspw. Parkplätze gebaut. Vielerorts wachsen aus den ehemaligen schönen Wohnhäuser des 19. Jahrhunderts Sträuche und Unkräuter. Diese gefährden bis heute die Fundamente der alten Gebäude zusehend. Einige Städte haben in ihrem historischen Dasein "überlebt", diese sind jedoch selten (z.B. Grünberg in Schlesien, das heutige Zielona Góra). In anderen Städten wurden dagegen in den Zentren postmoderne Gebäude errichtet, sozialistische Blöcke sowie "schäbige" Läden. Aus heutiger Sicht kann an vielen Orten der Städte nicht genau rekapituliert werden, welche Nutzungen die Gebäude und Häuser im einzelnen inne hatten. Die nachfolgende Galerie soll dabei helfen, Veränderungen der vergangenen Jahre festzuhalten. Seit 2014 habe ich folgende Städte archiviert:

 

Bolesławiec | Bunzlau
14 porównań
7 luty 2015

Bl1Bl2

 

 

 

Braniewo | Braunsberg
6 porównań
19 sierpnia 2016

Ratusz 578247 Fotopolska-EuIMG 0194

 

 

 

Chojnice | Konitz
6 porównań
2 stycznia 2015

Cho1Cho2

 

 

 

Elbląg | Elbing
50 porównań
19 styczeń 2014

El1El2

 

 

 

Gdańsk |Danzig
58 porównań
24 lipiec 2015

Gd1Gd2

 

 

 

Gliwice | Gleiwitz
17 porównań
9 luty 2015

Gl1Gl2

 

 

 

Gorzów Wielkopolski | Landsberg an der Warthe
16 porównań
3 luty 2015

Go1Go2
 

 

 

Gryfów Śląski | Greiffenberg
12 porównań
5 stycznia 2016

Gr1Gr2



 

Iława | Deutsch Eylau
5 porównań
3 styczeń 2015

Il1Il2

 

 

 

Kędzierzyn-Koźle | Heydebreck-Cosel
12 porównań
8 luty 2015

KK1KK2

 

 

  

Kostrzyn nad Odrą | Küstrin
18 porównań
3 luty 2015

Ks1Ks2

 

 

 

Legnica | Liegnitz
13 porównań
7 luty 2015

Lg1Lg2

 

 

 

Młynary | Mühlhausen
5 porównań
16 sierpnia 2016

Rynek 81207 Fotopolska-EuIMG 0153

 

 

 

Nysa | Neiße
18 porównań
8 luty 2015

Ns1Ns2

 

 

 

Olsztyn | Allestein
16 porównań
1 stycznia 2015

Ol1Ol2

 

 

 

Ostróda | Osterode
18 porównań
3 styczeń 2015

Os1Os2

 

 

 

Pasłęk | Preußich Holland
12 porównań
15 sierpnia 2016

ul Mickiewicza Adama 665827 Fotopolska-EuIMG 0097

 

 

 

Racibórz | Ratibor
10 porównań
8 luty 2015

Rb1Rb2

 

 

 

Starogard Gdański | Preußich Stargard
7 porównań
2 stycznia 2015

St1St2

 

 

 

Wrocław | Breslau
48 porównań
16-17 luty 2016

3636b

 

 

 

Zielona Góra | Grünberg
26 porównań
5 luty 2015

Zi1Zi2

 

 

 

Żagań | Sagan
10 porównań
5 czerwca 2015

Zg1Zg2

 

 

 

 

Miasta przed wojną należące do Polski:

Kielce
10 porównań
9 luty 2015

Ki1Ki2

 

 

 

Lwów
18 porównań
25 sierpnia 2016

Lwow17aLwow17

 

 

Dzień pod nazwą miasta oznacza datę wizyty w mieście - w dziale Wyjazdy można dla każdego dnia znaleźć opis wyjazdu do danej miejscowości.

Wszystkie przedwojenne zdjęcia pochodzą ze strony fotopolska.eu